ಶಬ್ದಪುರಾಣ

ಜಟಕಾ ಬಂಡಿ

*ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಪಯಣ ಸಾಧನ ಬದುಕನ್ನು ಜಟಕಾ ಬಂಡಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಕ್ಲೀಷೆಯೆನ್ನುವಷ್ಟು ಸಲ ಆಗಿದೆ. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರು ತಮ್ಮ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮೊದಲು ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ಈ ಹೋಲಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಜಟಕಾ ಬಂಡಿಯಿಂದ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರಿಗೆ ಹೆಸರು ಬಂತೋ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರಿಂದ ಜಟಕಾ ಬಂಡಿ ಹೆಸರಾಯಿತೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಮಂಕುತಿಮ್ಮನಂತೆಯೇ ಜಟಕಾ ಸಾಬೀಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಬಂಡಿ ಎಂದರೆ ಸಂಸಾರ. ಅದು ನಡೆಯಬೇಕೆಂದರೆ ಎರಡು ಗಾಲಿ ಗಂಡ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿ ಅಗತ್ಯ. ಇಬ್ಬರೂ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ಸಂಸಾರ...

ಚಂಡಿಹಿಡಿ

*ಹೇಳಿದ್ದರ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡುವುದು ಮಕ್ಕಳು ತಮಗೆ ಅದೇನೋ ಬೇಕು ಎಂದು ತುಂಬಾ ಹಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕೇಳಿದ್ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಏನೇನೋ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದರೂ ಅವರು ಸುಮ್ಮನಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಕೋಪ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಲೆಯನ್ನು ಗೋಡೆಗೋ ನೆಲಕ್ಕೋ ಬಡಿದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಕಂಡಾಗ, ಅದೇನು ಚಂಡಿ ಹಿಡಿದವರಂಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೋ ಏನೋ ಎಂದು ಗೊಣಗುವುದಿದೆ. ಯಾರು ಈ ಚಂಡಿ? ಏನು ಚಂಡಿ ಕತೆ? ಉದ್ದಾಲಕ ಎಂಬ ಋಷಿಯೊಬ್ಬರು ಇದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯೇ ಈ ಚಂಡಿ. ಆಕೆ ತಾನು ಹೇಳಿದಂತೆ...

ಚೋರ ಗುರು ಚಾಂಡಾಳ ಶಿಷ್ಯ

*ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಒಬ್ಬ ಕೆಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮಾತನ್ನೆಲ್ಲ ವೇದವಾಕ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪಾಲಿಸುವ ಅನುಯಾಯಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸೇರಿಬಿಟ್ಟರೆ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಪೋಕರಿಗಳ ಪಟಾಲಾಂ ಅಂತಾರಲ್ಲ ಹಾಗೆ ಇದು. ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಕೆಟ್ಟ ಸಾಹಸಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಇವರು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಕಿಗೆ ಗಾಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇದು. ಇದನ್ನು ಕಂಡು ಚೋರ ಗುರು ಚಾಂಡಾಳ ಶಿಷ್ಯ ಎಂಬ ಮಾತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ದಾರಿ ತಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವಂಥ ಸ್ನೇಹಿತರು ಇರಬೇಕು. ಕೆಟ್ಟ...

ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ

*ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಮಹಾ ಒಗಟು `ಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ'ವೆಂಬುದು ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಮಹಾ ಒಗಟು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರತೇಜಸ್ವಿಯವರು ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೂ ಇದೇ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಏನಿದುಚಿದಂಬರ ರಹಸ್ಯ’? ಚಿದಂಬರ ಎಂಬುದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಲಿಂಗವಿಲ್ಲ. ಶಿವನನ್ನು ನಿರಾಕಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅದು ಅಂಬರ ರೂಪಿ ಶಿವ. ಅಂಬರವೆಂದರೆ ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಬಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂದೆ...

ಚಾತಕಪಕ್ಷಿ

*ಮಳೆ ಬರದೇ ಹೋದರೆ ಇದರ ಕತೆ? ರಸಗೊಬ್ಬರ ಬರುವುದೆಂದು ರೈತರು ಚಾತಕ ಪಕ್ಷಿಯಂತೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದುದನ್ನು ಓದಿದ್ದೇವೆ. ಅತ್ಯಂತ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಚಾತಕಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಪುಸ್ತಕದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬುರುವುದು ಅಧಿಕ. ಚಾತಕಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಚಾದಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಯದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಗುಣವಿದೆ. ಮಳೆಯು ಬಂದಾಗ ಮಳೆಯ ಹನಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಕುಡಿದು ಇದು ಬದುಕುವುದಂತೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುವುದು ಸಹಜ. ಜೀವಕ್ಕೂ ಮಳೆಗೂ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದರಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ...

ಚಾಣಕ್ಯ ತಂತ್ರ

*ರಾಜಕಾರಣದ ಕೂಟ ನೀತಿ ಇದು ರಾಜಕಾರಣದ ತಂತ್ರ ಪ್ರತಿತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯತಂತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಬಹಳ ಚಾಣಾಕ್ಷ ರಾಜಕೀಯ ನಡೆಯನ್ನು ಚಾಣಕ್ಯ ತಂತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚತುರ ರಾಜಕಾರಣಿಯನ್ನು ಚಾಣಕ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಒಬ್ಬನ ರಾಜಕೀಯ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವನು ಚಾಣಕ್ಯ ಕಣ್ರಿ' ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಯಾರು ಈ ಚಾಣಕ್ಯ? ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನಿಗೆ ನಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಗೆಲವು ತಂದುಕೊಟ್ಟುಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದವನು. ಕೌಟಿಲ್ಯ ಎಂಬುದು ಇವನ ಮೂಲ ಹೆಸರು. ಇವನ `ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ’ ಕೃತಿಯು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೊಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ. ಹೇಗೆ...

ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ

*ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಸಮಸ್ಯೆ ಕಷ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕಷ್ಟ. ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಆಗದೆ ಸುಸ್ತಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ `ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ’ದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದು ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಅದೇನು ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ? ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೌರವ ಸೇನಾಪತಿ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವನ್ನು ಭೇದಿಸುವುದು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅರ್ಜುನನ್ನು ಉಪಾಯದಿಂದ ದೂರ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಆಗ ಅರ್ಜುನನ ಮಗ ಅಭಿಮನ್ಯು ಮುಂದೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ತನಗೆ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಗೊತ್ತು. ಆದರೆ ಹೊರಗೆ ಬರುವುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಅಭಿಮನ್ಯುವೇ ಪಾಂಡವ...

ಗಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನೊಣ

*ಹಗುರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಹಾರುವುದು ಸುಲಭ ನೊಣ ಗಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ? ರೆಕ್ಕೆಗಳೆಲ್ಲ ಒದ್ದೆಯಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದು ಹಾರಾಡಲಾಗದೆ ಒದ್ದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಚಟುವಟಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಈ ರೀತಿ ಫಾರ್ಸು ಮಾಡುವುದು ಇದೆ. ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸದಲ್ಲೂ ನಿಧಾನವೇ ಪ್ರಧಾನ ಎಂದುಕೊಂಡು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಅದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರು ನಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಲ್ಲ. ಅವರ ಸ್ವಭಾವ, ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಜಡತೆ ತುಂಬಿದೆ. ಇವರು ಜಡಭರತರು. ಇಂಥವರನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಗಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನೊಣ ಎಂದೋ ಬೆಲ್ಲದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದ ನೊಣ ಎಂದೋ ಹೆಸರಿಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು, ತುಂಬ...

ಗೋಸುಂಬೆ

*ಇವರನ್ನು ಊಸರವಳ್ಳಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಕೆಲವರನ್ನು ಗೋಸುಂಬೆ ಅಂತಲೋ ಊಸರವಳ್ಳಿ ಅಂತಲೋ ಕರಯುತ್ತೇವೆ. ಮಾತಿಗೊಮ್ಮೆ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿವಿಯುತ್ತೇವೆ. ಗೋಸುಂಬೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ವಿಶೇಷ? ಗೋಸುಂಬೆ ಓತಿಯಂಥ ಪ್ರಾಣಿ. ಸದಾ ಗಿಡಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವಂಥದ್ದು. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ತನ್ನ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳ ನಡುವೆ ಅದು ತನ್ನ ಮೈಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಸಿರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಮರದ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದಾಗ ಅದರ ಬಣ್ಣವನ್ನೇ ತಾನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲುದು....

ಗುಲಗುಂಜಿ

*ಅತ್ಯಲ್ಪ ತೂಕ ಗುಲಗುಂಜಿಯಷ್ಟೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದೋ, ಗುಲಗುಂಜಿಯಷ್ಟೂ ಅವನಿಗೆ ಮಾನ ಇಲ್ಲವೆಂದೋ, ಗುಲಗುಂಜಿಯಷ್ಟೂ ಅಭಿಮಾನ ಇಲ್ಲವೆಂದೋ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಏನಿದು ಗುಲಗುಂಜಿ? ಗುಲಗುಂಜಿ ಒಂದು ವೃಕ್ಷದ ಬೀಜ. ಕೆಂಬೂತದ ಕಣ್ಣಿನ ಹಾಗೆ ಕೆಂಪಗಿನ ಕಾಳು ಇದು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪಾದ ಟೊಪ್ಪಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಬಂಗಾರವನ್ನು ತೂಗಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರು ಇಂದೂ ಈ ಗುಂಜಿಯಲ್ಲೇ ಬಂಗಾರದ ತೂಕವನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಬಂಗಾರದ ತೂಕವನ್ನು ಗುಂಜಿ, ಆಣೆ, ತೊಲೆ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿಹೇಳುವರು. ಒಂದು ಗುಂಜಿ ಎಂದರೆ ಅಂದಾಜು 122 ಮಿಲಿ...